Dịch vụ đồng hành sau tốt nghiệp của Global Gate Pass giúp du học sinh chuẩn bị chặng chuyển tiếp từ năm cuối: lập lịch để không rơi vào khoảng trống cư trú, chuẩn bị tìm việc ở nước đến, và cân nhắc về nước hay ở lại dựa trên dữ kiện thay vì cảm giác. Mentor làm phần định hướng, kế hoạch và kết nối; phần tư vấn di trú mang tính pháp lý được chuyển cho người có giấy phép hành nghề ở nước sở tại.
Đây là trụ cột cuối trong năm trụ cột dịch vụ của Global Gate Pass, nối tiếp Alumni Care. Bài này nói rõ dịch vụ làm những gì, khác Alumni Care thế nào, và đặc biệt là những giới hạn mà gia đình cần biết trước, vì chặng sau tốt nghiệp là nơi có nhiều lời hứa nghe hấp dẫn nhất và cũng rủi ro nhất.
Đồng hành sau tốt nghiệp khác Alumni Care thế nào
Alumni Care là cam kết của Global Gate Pass rằng sau khi học sinh nhập học, mentor vẫn là người học sinh có thể nhắn hỏi ý kiến: chuyện ngân hàng, chỗ ở, chuyển trường, những lúc cần một người đã hiểu hồ sơ của mình để bàn. Theo cam kết công bố, phần trò chuyện và hỏi ý kiến này không tính thêm phí, kể cả nhiều năm sau.
Đồng hành sau tốt nghiệp là một phần việc có cấu trúc hơn, bắt đầu từ năm cuối của chương trình học. Mentor cùng học sinh dựng một kế hoạch chuyển tiếp bằng văn bản: các mốc tốt nghiệp, hạn của thị thực đang có, thời điểm phải nộp hồ sơ cho bước tiếp theo, kế hoạch tìm việc, phương án dự phòng. Kế hoạch được rà lại theo từng giai đoạn cho tới khi học sinh ổn định ở bước kế tiếp, dù đó là đi làm ở nước đến, học tiếp hay về nước.
Phạm vi và chi phí của phần việc có cấu trúc này được ghi trong hợp đồng, tách khỏi Alumni Care, để du học sinh và gia đình biết rõ mình nhận gì. Học sinh không dùng dịch vụ này vẫn có Alumni Care như đã cam kết, và có thể quyết định dùng thêm phần việc có cấu trúc bất cứ lúc nào thấy cần.
Bắt đầu từ năm cuối: lịch chuyển tiếp không để khoảng trống
Lỗi phổ biến nhất của du học sinh sắp tốt nghiệp là bắt đầu lo giấy tờ khi thị thực sinh viên sắp hết hạn. Kế hoạch chuyển tiếp mentor dựng cùng học sinh thường đi theo trình tự:
- Xác định chính xác ngày kết thúc chương trình, ngày nhận kết quả cuối và ngày hết hạn của thị thực đang có.
- Đọc điều kiện của loại thị thực hoặc giấy phép sau tốt nghiệp mà nước đến đang áp dụng, từ nguồn chính thức của cơ quan di trú nước đó.
- Đặt mốc nộp hồ sơ sớm nhất và muộn nhất được phép, lùi ngược các giấy tờ cần xin từ trường như xác nhận hoàn thành chương trình.
- Lên phương án khi có trục trặc: kết quả học tập về chậm, hồ sơ bị yêu cầu bổ sung, quy định thay đổi.
- Ghép kế hoạch tìm việc vào cùng lịch, vì nhiều loại giấy phép sau tốt nghiệp có thời hạn và học sinh cần dùng thời gian đó hiệu quả.
Nguyên lý tránh khoảng trống cư trú khi chuyển từ thị thực du học sang thị thực làm việc được giải thích trong bài chuyển từ visa du học sang visa làm việc trên DuHocNuocNgoai.com. Mentor dùng nguyên lý đó, nhưng mọi mốc cụ thể trong kế hoạch phải được đối chiếu với quy định hiện hành của nước đến tại thời điểm làm.
Chuẩn bị tìm việc: hồ sơ xin việc, phỏng vấn và mạng lưới
Tìm việc ở nước ngoài có nhịp khác hẳn ở Việt Nam, và du học sinh thường nhận ra điều đó khá muộn. Nhiều ngành tuyển sinh viên mới tốt nghiệp từ rất sớm, có khi trước khi tốt nghiệp gần một năm. Hồ sơ xin việc được đọc theo cách khác, phỏng vấn theo cấu trúc khác, và giới thiệu từ người quen trong ngành có sức nặng lớn. Du học sinh Việt thường vấp ở chỗ viết hồ sơ xin việc theo kiểu liệt kê, hoặc trả lời phỏng vấn khiêm tốn tới mức không cho người tuyển dụng thấy mình đã làm được gì.
Trong dịch vụ đồng hành, mentor đọc và góp ý hồ sơ xin việc, tổ chức các buổi phỏng vấn thử theo ngành, và giúp học sinh xây kế hoạch tìm việc theo tuần. Những khác biệt du học sinh hay vấp được tổng hợp trong bài viết CV và phỏng vấn xin việc ở nước ngoài.
Về mạng lưới, mentor có thể giới thiệu học sinh với cựu học sinh khác của Global Gate Pass đang làm việc trong ngành hoặc ở cùng thành phố, khi hai bên đồng ý. Đó là kênh để hỏi kinh nghiệm thật, không phải kênh "xin việc hộ". Mentor không cam kết việc làm, không thu phí để đổi lấy một lời mời làm việc, và không làm thay vai trò của các công ty tuyển dụng có giấy phép ở nước đến.
Ranh giới pháp lý: phần nào mentor làm, phần nào cần người có giấy phép
Ở nhiều nước, việc tư vấn di trú có thu phí là nghề có điều kiện: chỉ luật sư hoặc người có giấy phép hành nghề tư vấn di trú mới được tư vấn và đại diện hồ sơ. Canada có chuyên viên tư vấn di trú được cấp phép, Úc có đại lý di trú đăng ký; các nước khác có quy định riêng. Global Gate Pass tôn trọng ranh giới đó.
Vì vậy, phần việc của mentor dừng ở định hướng và kế hoạch: giúp học sinh hiểu bức tranh chung, đọc thông tin từ nguồn chính thức, chuẩn bị giấy tờ của chính mình, đặt câu hỏi đúng. Khi tình huống cần ý kiến pháp lý, như hồ sơ thường trú, kháng cáo một quyết định từ chối, hay trường hợp có điểm phức tạp về cư trú, mentor sẽ nói rõ và gợi ý học sinh tìm người hành nghề có giấy phép tại nước sở tại, kèm cách kiểm tra giấy phép của họ trên trang của cơ quan quản lý.
Ranh giới này không làm dịch vụ kém đi. Ngược lại, nó bảo vệ học sinh khỏi việc nhận lời khuyên pháp lý từ người không chịu trách nhiệm pháp lý về lời khuyên đó. Khi học sinh đã làm việc với người hành nghề có giấy phép, mentor vẫn tiếp tục phần kế hoạch chung: theo dõi mốc, nhắc giấy tờ cần xin từ trường, giữ kế hoạch tìm việc chạy song song, để hai phần việc không giẫm lên nhau.
Những lời hứa mà dịch vụ không đưa ra
Không hứa định cư hay thường trú. Quyền ở lại lâu dài phụ thuộc chính sách của từng nước, thay đổi theo thời gian, và do cơ quan di trú quyết định. Bài dịch vụ bảo đảm định cư và mua bảo lãnh việc làm giải thích vì sao những lời hứa kiểu này là rủi ro lớn với du học sinh.
Không bán bảo lãnh việc làm. Một công việc có bảo lãnh thị thực phải đến từ nhà tuyển dụng thật với nhu cầu thật. Global Gate Pass không tham gia vào bất kỳ thoả thuận trả tiền để đổi lấy bảo lãnh nào.
Không hứa mức lương hay thời gian có việc. Thị trường lao động mỗi ngành, mỗi thành phố, mỗi năm một khác. Mentor giúp học sinh chuẩn bị tốt nhất có thể, còn kết quả phụ thuộc người tuyển dụng.
Không khuyên ở lại hay về nước thay gia đình. Đây là quyết định của học sinh và gia đình; mentor đưa dữ kiện để quyết định được cân nhắc kỹ.
Về nước hay ở lại: mentor giúp cân nhắc ra sao
Câu hỏi về nước hay ở lại, dù quan trọng, thường bị trả lời bằng cảm giác: ở lại vì bạn bè đều ở lại, về nước vì bố mẹ muốn, hoặc ngược lại. Mentor giúp đặt câu hỏi về đúng các dữ kiện: ngành của học sinh có thị trường ở nước đến không, kinh nghiệm làm việc ở nước ngoài có giá trị thế nào khi về Việt Nam, thời hạn của giấy phép sau tốt nghiệp cho phép thử trong bao lâu, gia đình có hoàn cảnh nào cần học sinh về sớm.
Một cách làm hữu ích là đặt mốc: thử tìm việc ở nước đến trong một khoảng thời gian xác định, nếu đến mốc đó chưa đạt điều kiện thì chuyển sang phương án về nước đã chuẩn bị sẵn. Cách này giúp học sinh không bị kẹt lâu trong trạng thái chờ, và gia đình biết trước kế hoạch thay vì lo lắng từng tháng. Các khía cạnh cần cân nhắc được bàn kỹ trong bài du học xong nên về nước hay ở lại.
Với học sinh quyết định về nước, mentor nhắc những việc nên làm trước khi rời nước đến: xin đủ giấy tờ từ trường, đóng tài khoản và hợp đồng đúng cách, chuẩn bị bằng cấp và bảng điểm cho nhu cầu công nhận văn bằng nếu có. Đây là những việc nhỏ nhưng làm muộn thì rất tốn công. Với học sinh quyết định ở lại, mentor cùng học sinh đặt lại các mốc rà soát theo thời hạn của giấy phép đang có, để mỗi lần đến mốc là một lần nhìn lại kế hoạch chứ không phải một lần giật mình.
Ai nên dùng dịch vụ và bắt đầu thế nào
Dịch vụ hợp nhất với du học sinh đang ở năm cuối, nhất là khi muốn thử tìm việc ở nước đến và chưa quen quy trình chuyển tiếp thị thực. Dịch vụ cũng hợp với gia đình muốn có một đầu mối hiểu hồ sơ của con để cùng bàn kế hoạch sau tốt nghiệp, thay vì để con tự xoay xở một mình ở xa.
Học sinh không đi qua Global Gate Pass từ đầu vẫn có thể dùng dịch vụ. Buổi đầu khi đó dành để mentor đọc lại hành trình học tập, thị thực hiện có và mục tiêu sau tốt nghiệp. Buổi đầu miễn phí, không ràng buộc, làm trực tuyến được cho học sinh đang ở nước ngoài.
Muốn bắt đầu, học sinh hoặc phụ huynh đặt lịch qua form ở trang Liên hệ, ghi rõ nước đang học, ngành, loại thị thực đang có và thời điểm dự kiến tốt nghiệp. Thông tin này giúp mentor chuẩn bị trước, để buổi đầu đi thẳng vào những mốc gần nhất cần xử lý. Với cựu học sinh đã có Alumni Care, chỉ cần nhắn mentor phụ trách để bàn xem cần phần việc có cấu trúc hay một cuộc trò chuyện là đủ.
Câu hỏi thường gặp
Đồng hành sau tốt nghiệp có bao gồm nộp hồ sơ thường trú không?
Không. Hồ sơ thường trú là việc tư vấn di trú mang tính pháp lý, ở nhiều nước chỉ người có giấy phép hành nghề mới được làm. Mentor giúp học sinh hiểu bức tranh chung và chuẩn bị giấy tờ của mình, còn phần đại diện hồ sơ nên giao cho người hành nghề có giấy phép.
Nên bắt đầu dịch vụ từ khi nào?
Thời điểm tốt nhất là đầu năm cuối của chương trình học, vì nhiều ngành tuyển dụng sớm và kế hoạch chuyển tiếp thị thực cần mốc lùi ngược nhiều tháng. Bắt đầu muộn hơn vẫn được, nhưng số lựa chọn sẽ ít đi.
Học sinh không đi qua Global Gate Pass từ đầu có được nhận không?
Được. Mentor sẽ dùng buổi đầu để đọc lại hồ sơ học tập, thị thực hiện có và mục tiêu sau tốt nghiệp. Buổi đầu miễn phí, không ràng buộc và có thể làm trực tuyến cho học sinh đang ở nước ngoài.
Mentor có giới thiệu việc làm trực tiếp không?
Mentor có thể kết nối học sinh với cựu học sinh khác trong ngành để hỏi kinh nghiệm, khi hai bên đồng ý. Global Gate Pass không phải đơn vị tuyển dụng, không cam kết việc làm và không thu phí để đổi lấy một lời mời làm việc.
Alumni Care có thật sự không tính phí không?
Theo cam kết công bố, phần trò chuyện và hỏi ý kiến sau nhập học không tính thêm phí. Phần việc có cấu trúc như kế hoạch chuyển tiếp bằng văn bản, góp ý hồ sơ xin việc theo vòng, phỏng vấn thử, có phạm vi và chi phí ghi rõ trong hợp đồng riêng.
Nếu quy định của nước đến thay đổi giữa chừng thì sao?
Quy định về thị thực sau tốt nghiệp thay đổi khá thường xuyên. Mentor rà lại kế hoạch mỗi khi có thay đổi được công bố chính thức và cùng học sinh điều chỉnh mốc. Mọi kế hoạch luôn kèm phương án dự phòng vì lý do này.