Phần lớn trường nội trú không mở khu nội trú suốt cả năm. Ngoài các kỳ nghỉ dài như nghỉ đông và nghỉ hè, nhiều trường còn có cuối tuần về nhà, nghỉ giữa kỳ và một số dịp lễ mà khu nội trú đóng hoặc chỉ mở cho số ít học sinh. Mỗi kỳ nghỉ cần trả lời ba câu: con ở đâu, ai đón và đưa đi, và giấy tờ nào phải có trước. Gia đình nên lập kế hoạch cho cả năm ngay khi nhận lịch năm học của trường.
Với học sinh Việt Nam, kỳ nghỉ là lúc dễ phát sinh rắc rối nhất trong năm: vé máy bay đắt khi đặt muộn, người giám hộ bận đúng dịp, thị thực cần kiểm trước khi về rồi quay lại, và con có khi ở lại một khu nội trú gần như vắng người. Bài này trình bày cách mentor Global Gate Pass cùng gia đình đọc lịch năm học, chọn phương án cho từng loại kỳ nghỉ và chuẩn bị giấy tờ.
Các loại kỳ nghỉ và câu hỏi cần trả lời
Tên gọi và độ dài các kỳ nghỉ khác nhau giữa các nước và các trường. Bảng dưới gom theo loại, kèm những câu mentor thường hỏi trường khi nhận lịch năm học.
| Loại kỳ nghỉ | Đặc điểm thường gặp | Câu cần hỏi trường | Phương án thường dùng |
|---|---|---|---|
| Cuối tuần về nhà | Một số cuối tuần trong kỳ, phần lớn học sinh về nhà | Khu nội trú có mở cho học sinh quốc tế không | Ở lại trường nếu được, hoặc về nhà người giám hộ |
| Nghỉ giữa kỳ | Khoảng một tuần, giữa mỗi học kỳ | Trường có chương trình ở lại hoặc chuyến đi tổ chức không | Người giám hộ, chương trình của trường, hoặc gia đình sang |
| Nghỉ lễ ngắn | Theo lịch lễ của nước sở tại | Khu nội trú mở hay đóng, có ăn uống không | Ở lại trường, đi cùng gia đình bạn có xin phép, hoặc người giám hộ |
| Nghỉ đông | Thường vài tuần, gần như mọi trường đóng khu nội trú | Ngày đóng và mở chính xác | Về Việt Nam hoặc ở với người giám hộ |
| Nghỉ hè | Dài, khu nội trú đóng | Hạn trả phòng, gửi đồ qua hè được không | Về Việt Nam, khoá học hè, hoạt động có giám sát |
Câu hỏi về ngày đóng và mở khu nội trú cần chính xác tới ngày và giờ. Vé máy bay đặt lệch một ngày có thể khiến con không có chỗ ở đêm đó. Mentor đề nghị gia đình ghi lại xác nhận của trường bằng email cho từng kỳ. Nếu trường có giờ trả phòng và nhận phòng cụ thể, ghi luôn giờ đó vào kế hoạch đưa đón của người giám hộ.
Lập kế hoạch cả năm ngay từ đầu
Khi nhận lịch năm học, mentor ngồi với gia đình một buổi để đánh dấu toàn bộ kỳ nghỉ, ghi phương án cho từng kỳ và người chịu trách nhiệm. Làm việc này đầu năm có ba lợi ích: đặt vé sớm với giá hợp lý hơn, người giám hộ biết trước để sắp xếp, và con biết lịch của mình để không lo lắng mỗi khi kỳ nghỉ đến gần.
Kế hoạch không cần cứng. Có kỳ nghỉ cả nhà sẽ quyết sau, như nghỉ giữa kỳ thứ hai khi đã biết con thích nghi ra sao. Nhưng kỳ nào có quyết định để sau phải có ngày hạn chót để quyết. Kỳ nghỉ không có kế hoạch là kỳ nghỉ dễ bị xử lý vội: vé đắt, người giám hộ bận, con phải ở một mình trong khu nội trú gần như vắng.
Mentor cũng khuyên gia đình tính đến dịp Tết Nguyên đán. Tết thường không trùng kỳ nghỉ của trường nước ngoài; về Tết có nghĩa con nghỉ học vài ngày, và nhiều trường không cho phép hoặc yêu cầu xin phép trước. Nhiều gia đình chọn đón Tết cùng con qua cuộc gọi, hoặc sang thăm con dịp khác. Đây là quyết định của từng nhà, nhưng nên biết trước quy định của trường.
Cuối tuần về nhà và nghỉ giữa kỳ: phương án cho học sinh quốc tế
Ở lại trường. Nhiều trường có học sinh quốc tế nên duy trì khu nội trú mở vào cuối tuần về nhà, có người phụ trách và hoạt động. Hỏi rõ số học sinh thường ở lại và có hoạt động gì; ở lại một mình trong khu trống không phải phương án tốt cho em nhỏ tuổi.
Về nhà người giám hộ. Phương án phổ biến. Thống nhất trước với người giám hộ toàn bộ lịch trong năm, cách đi lại, chi phí ăn ở và quy định sinh hoạt khi con ở đó.
Chương trình hoặc chuyến đi do trường tổ chức. Một số trường tổ chức chuyến đi ngắn hoặc chương trình ở lại trong nghỉ giữa kỳ cho học sinh quốc tế. Hỏi ai giám sát, đi đâu, xin phép thế nào.
Đi cùng gia đình bạn học. Có thể là trải nghiệm tốt, nhưng cần xin phép theo đúng quy trình của trường và có sự đồng ý của bố mẹ. Gia đình nên biết thông tin liên lạc của gia đình bạn và lịch trình.
Bố mẹ sang thăm. Nghỉ giữa kỳ là thời điểm hợp để bố mẹ sang thăm, đi chơi cùng con mà không làm con lỡ học. Kiểm thị thực của bố mẹ từ sớm.
Kỳ nghỉ về Việt Nam: danh sách kiểm trước khi đi
Về Việt Nam rồi quay lại là chuyến đi cần kiểm kỹ nhất trong năm, vì con phải nhập cảnh trở lại nước đang học. Chuyên viên visa của Global Gate Pass, Võ Thuỳ Dương, hỗ trợ gia đình ở phần giấy tờ; các bước điển hình:
- Kiểm thời hạn hộ chiếu và thị thực, đảm bảo đủ điều kiện nhập cảnh lại vào ngày quay sang.
- Kiểm giấy tờ trường cấp cho học sinh khi đi lại, ví dụ giấy xác nhận đang học hoặc chữ ký trên giấy tờ du học nếu nước đến yêu cầu; xin trước khi trường đóng cửa.
- Đặt vé khớp với ngày đóng và mở khu nội trú; ghi người đưa ra sân bay và người đón khi quay lại.
- Nếu con đi một mình, kiểm quy định của hãng bay với hành khách vị thành niên và giấy tờ đồng ý của bố mẹ nếu cần.
- Mang theo bản sao các giấy tờ quan trọng, lưu bản điện tử ở nơi gia đình truy cập được.
- Thống nhất với trường về đồ đạc để lại trong kỳ nghỉ, nhất là nghỉ hè khi phải trả phòng.
Mọi yêu cầu cụ thể về giấy tờ nhập cảnh thay đổi theo nước và theo năm; gia đình kiểm trên trang chính thức của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh nước đến và hỏi văn phòng học sinh quốc tế của trường trước mỗi chuyến.
Nghỉ hè: về nhà nghỉ thật hay làm gì cho hồ sơ
Nghỉ hè là kỳ nghỉ dài nhất và cũng là kỳ nghỉ gia đình hay tranh luận nhất. Có nhà muốn con về nghỉ ngơi trọn vẹn; có nhà muốn con dùng mùa hè để học thêm, làm dự án hoặc tham gia chương trình học thuật cho hồ sơ đại học sau này.
Mentor gợi ý chia mùa hè thành ba phần, tuỳ độ dài: một khoảng nghỉ thật, không lịch, để con hồi sức sau một năm sống bằng ngôn ngữ thứ hai; một khoảng gắn với gia đình và bạn bè ở Việt Nam; và một khoảng cho một việc con thật sự quan tâm, có thể là dự án cá nhân, việc làm thêm hợp tuổi, hoặc một khoá học ngắn. Với học sinh năm đầu, phần nghỉ thật nên dài hơn. Với học sinh sắp vào năm cuối, phần dành cho hồ sơ đại học có thể dày hơn.
Điều mentor tránh là biến mùa hè thành mùa luyện thi liên tục chỉ vì lo lắng. Một học sinh trở lại trường mệt mỏi sau mùa hè sẽ khó bắt đầu năm học mới tốt. Mentor cũng nhắc gia đình rằng mùa hè ở Việt Nam là dịp để con giữ gốc: tiếng Việt, quan hệ họ hàng, bạn bè cũ. Học sinh đi từ 13, 14 tuổi dễ mất dần những sợi dây này nếu mọi mùa hè đều dành cho lớp học ở nơi khác. Giữ được gốc giúp con vững hơn khi quay lại một môi trường mà con vẫn là người đến từ nơi khác.
Tình huống minh hoạ: người giám hộ bận đúng kỳ nghỉ giữa kỳ
Tình huống minh hoạ, không phải ca có thật: gia đình có một học sinh lớp 9 ở trường nội trú. Hai tuần trước kỳ nghỉ giữa kỳ, người giám hộ báo phải đi công tác đúng tuần đó. Khu nội trú của trường đóng trong kỳ nghỉ.
Mentor cùng gia đình rà các phương án theo thứ tự. Thứ nhất, hỏi trường có chương trình ở lại hoặc chuyến đi tổ chức cho học sinh quốc tế không, và còn chỗ không. Thứ hai, hỏi người giám hộ có người thân thay thế được không, kèm sự đồng ý của trường. Thứ ba, xem khả năng bố mẹ sang hoặc con về Việt Nam, cân với chi phí vé đặt muộn và thời gian bay so với độ dài kỳ nghỉ.
Trường hợp này cho thấy vì sao kế hoạch cả năm cần có phương án dự phòng cho từng kỳ nghỉ, và vì sao thoả thuận với người giám hộ nên ghi điều phải làm khi người giám hộ không có mặt. Phát hiện vấn đề hai tuần trước còn xoay được; phát hiện hai ngày trước thì rất khó. Sau tình huống này, gia đình thêm vào kế hoạch năm một người liên lạc dự phòng gần trường và hỏi trường từ đầu năm danh sách các chương trình ở lại trong từng kỳ nghỉ, để lần sau không phải xoay xở từ đầu.
Lỗi hay gặp với kỳ nghỉ
Phần lớn rắc rối trong các kỳ nghỉ đến từ việc chủ quan với lịch của trường hoặc dồn quyết định đến phút cuối.
- Đặt vé theo lịch dự kiến thay vì theo ngày đóng, mở khu nội trú đã được trường xác nhận.
- Quên xin chữ ký hoặc giấy tờ của trường trước khi trường đóng cửa, đến lúc quay lại mới phát hiện thiếu.
- Để con ở lại khu nội trú gần như trống trong nhiều ngày mà không có hoạt động hay người để ý.
- Không báo người giám hộ lịch cả năm, rồi mỗi kỳ nghỉ lại phải nhờ gấp.
- Lấp kín mùa hè bằng lớp học và luyện thi, con không có thời gian nghỉ thật.
Gia đình đã làm hồ sơ với Global Gate Pass có thể nhờ mentor rà kế hoạch kỳ nghỉ trong Alumni Care, không tính thêm phí. Gia đình mới bắt đầu bằng buổi đầu 60 phút miễn phí, không ràng buộc, đặt lịch qua form ở trang Liên hệ.
Câu hỏi thường gặp
Con có bắt buộc phải về Việt Nam vào nghỉ đông không?
Không bắt buộc. Nếu khu nội trú đóng, con cần có nơi ở được trường chấp nhận, thường là nhà người giám hộ hoặc chương trình do trường giới thiệu. Nhiều gia đình chọn đưa con về để cả nhà sum họp; một số chọn sang thăm con. Quyết định tuỳ chi phí, thời gian bay và mong muốn của con.
Học sinh 14 tuổi có được bay một mình không?
Tuỳ quy định của hãng bay và nước đi, nước đến. Nhiều hãng có dịch vụ hỗ trợ hành khách vị thành niên đi một mình với độ tuổi và điều kiện riêng. Gia đình kiểm với hãng bay khi đặt vé, chuẩn bị giấy đồng ý của bố mẹ nếu cần và báo trường người đưa đón.
Khu nội trú đóng cửa thì đồ đạc của con để đâu?
Trong kỳ nghỉ ngắn, đồ thường để lại phòng. Với nghỉ hè, nhiều trường yêu cầu trả phòng; có trường cho gửi đồ trong kho, có trường không. Hỏi trường từ đầu năm và thống nhất với người giám hộ nếu cần gửi đồ ở nhà họ.
Con muốn đi chơi với gia đình bạn trong kỳ nghỉ có được không?
Thường được nếu xin phép theo quy trình của trường và có đồng ý của bố mẹ. Gia đình nên có thông tin liên lạc của gia đình bạn, lịch trình và thời gian quay lại. Thống nhất trước với con những nguyên tắc an toàn cơ bản.
Về Việt Nam dịp Tết có được nghỉ học không?
Tết thường không trùng kỳ nghỉ của trường nước ngoài. Một số trường chấp nhận xin nghỉ vài ngày có lý do, một số không khuyến khích. Gia đình hỏi trường từ đầu năm, cân với lịch kiểm tra và với việc con phải học bù.
Mùa hè có nên cho con học khoá hè ở nước ngoài thay vì về nhà không?
Có thể, nếu con muốn và khoá học phù hợp mục tiêu của con. Nhưng nên để con có thời gian nghỉ thật và gặp gia đình. Mentor giúp gia đình cân giữa lợi ích của khoá hè, sức khoẻ của con và nhu cầu gắn kết với gia đình.